پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران


فیلم سینمایی «راه آبی ابریشم» به تهیه کنندگی حسن بشکوفه محصول سال ۱۳۸۹ است. نویسندگی و کارگردانی این فیلم را محمد بزرگ نیا برعهده داشته است. بهرام بدخشانی مدیر فیلمبردار، مصطفی خرقه پوش تدوین و پانگ چان کونگ وینگ آهنگساز این فیلم هستند. عزت اله انتظامی، رضا کیانیان، بهرام رادان، داریوش ارجمند، پگاه آهنگرانی، پیام دهکردی، مهدی میامی، محسن حسینی و علیرضا حاج ملامهدی نیز بازیگران اصلی این فیلم هستند. بازی رضا کیانیان، بازیگر هفته شبکه نمایش و داریوش ارجمند در فیلم «راه آبی ابریشم» بسیار گیرا از آب درآمده و شاید تنها بهرام رادان است که آنگونه که باید نتوانسته در قالب شخصیت اش فرو رود. فیلم «راه آبی ابریشم» پر هزینه ترین فیلم تاریخ سینمای ایران است اما با این وجود به خاطر شرایط خاص اکران نتوانست فروش قابل قبولی را در زمان نمایش خود بدست آورد. داستان فیلم «راه آبی ابریشم» ماجرای سفر دو کشتی به هدایت ناخدا سلیمان و ناخدا ادریس را روایت می‌کند که برای اولین بار می‌خواهند مال التجاره بسیار با ارزش خود را از میان دریا عبور داده و از طریق اقیانوس هند آن را به کشور چین برسانند. این در حالی است که پیش از این، دریانوردان جرات گذر از میانه دریا را نداشته‌اند و همیشه از کناره سواحل برای رسیدن به مقصد خود استفاده می‌کردند که این کار بسیار بیشتر از وقت معمول به طول می انجامیده است. شازان ابن یوسف که به تحصیل علم نجوم در دارالعلوم شیراز مشغول است و یکی از شاگردان نمونه آنجا محسوب می‌شود، به پیشنهاد استاد خود شغل کتابت کشتی را می‌پذیرد و به همراه دو کشتی ناخدا سلیمان و ناخدا ادریس به این سفر دشوار می‌رود. در این سفر که از خلیج فارس آغاز می‌شود، اتفاقات مختلفی روی می‌دهد و شازان از حوادث و ماجراهای این مسافرت، سفرنامه‌ای می‌نویسد. در میانه راه هنگام توقف در یکی از کشورهای همسایه، ناخدا ادریس بر خلاف قوانین موجود کنیز زیبا رویی را که اتفاقاً یک شاهزاده فراری ایرانی است را خریداری می‌کند و این مسئله باعث اختلاف میان ناخدا سلیمان و ناخدا ادریس می‌گردد و... محمد بزرگ نیا کارگردان فیلم «راه آبی ابریشم» متولد ۱۳۲۳ در تهران است. او فارغ التحصیل مدرسه عالی تلویزیون و سینما (دوره دوم) است. وی پس از پایان تحصیلات، فعالیت هنری اش را در تلویزیون آغاز و با ساخت فیلم‌های مستند در گروه ورزش ادامه می‌دهد. او با دستیاری کارگردان در فیلم «پستچی» به کارگردانی داریوش مهرجویی وارد سینمای حرفه‌ای شد. بزرگ نیا در سال ۱۳۷۲ توانست جایزه بهترین کارگردانی را از جشنواره فیلم فجر برای کارگردانی فیلم «جنگ نفت‌کش‌ها» کسب کند. از دیگر آثار محمد بزرگ نیا می‌توان به فیلم‌های «جایی برای زندگی (۱۳۸۳)»، «طوفان (۱۳۷۵)» و «کشتی آنجلیکا (۱۳۶۷)» اشاره کرد. محمد بزرگ نیا همیشه داستانسرای خوبی بوده است. داستانسرایی که هم قصه، هم شخصیت و هم تکنیک را می‌شناسد. او نقاط اوجی مثل کشتی آنجلیکا و نقاط فرودی نظیر "جایی برای زندگی" داشته است اما همواره به یک سبک و شیوه مشخص فیلم ساخته است؛ شیوه‌ای که باعث شده با وجود پرکار نبودن، او به کارگردانی صاحب سبک تبدیل شود. وی به داستانِ دراماتیک، بازیگر باتجربه و کارکشته، شخصیت پردازی کلاسیک و میزانسن حرفه‌ای اهمیت می‌دهد. همه این‌ها در راه آبی ابریشم هست. با این همه به نظر می‌رسد اهمیت این فیلم در نکات دیگری است. راه آبی ابریشم از بسیاری جهات یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران به شمار می‌رود. این فیلم علاوه بر این که تجربه بسیار آبرومندی در سینمای فاخر ملی ماست، با افتخار هرچه تمام تر یادآور تاریخ باشکوه و صلابت و عظمت ایرانیان از دیرباز تاکنون در تمامی عرصه‌ها به ویژه عرصه دریانوردی است. بخشی از تاریخ که یا فراموشش کرده بودیم و یا اهمیتی به آن نمی‌دادیم. بر خلاف سایر فیلمسازانی که به سراغ داستان‌های ریز و درشت تاریخیِ معمول می‌روند، محمد بزرگ نیا با هوشمندی هرچه تمام تر به سراغ داستانی جذاب و دلنشین رفته که شاید تاکنون کمتر کسی آن را شنیده باشد. راه آبی ابریشم به ما یادآوری می‌کند که ما از هزاران سال پیش تاکنون دریانوردی پیشرفته در ایران داشته‌ایم و از هزار سال پیش دریانوردان ایرانی از جزیره کیش به کشور چین سفر می کرده‌اند. نکته‌ای که متأسفانه در کمتر کتب تاریخی ما به آن اشاره جدی شده و این مسئله هم مانند بسیاری از مسائل به نام غربی‌ها و یا سایر کشورها ثبت شده است. فیلمبرداری درخشان راه آبی ابریشم هم یکی از نکات قوت این فیلم به حساب می‌آید و مهارت گروه فیلمبرداری در تمامی بخش‌های فیلم به ویژه در بخش جنگ دریایی و جزایر «دیباجات» کاملاٌ محسوس است. به عبارت دیگر این فیلم نقطه عطفی برای بهرام بدخشانی مدیر فیلمبرداری این فیلم به حساب می‌آید. همچنین طراحی صحنه این فیلم نیز بسیار زیبا و جذاب و باورپذیر از آب درآمده است و به نوعی یکی از شاهکارهای طراحی صحنه در سینمای ایران محسوب می‌شود. به طوریکه سینمای ایران از آغاز تاکنون چنین طراحی صحنه بی نظیری را به خود ندیده است. با وجود تنوع مکان‌ها، شخصیت‌ها و اقلیم‌هایی که در سراسر فیلم وجود دارد، چیزی از تنوع بصری چشمگیر طراحی صحنه کاسته نمی‌شود؛ چراکه در طراحی صحنه به کوچکترین و ظریف ترین نکات هم توجه شده و طراح صحنه هیچ چیزی را از قلم نینداخته است. مثلاً برای وفادار بودن به تاریخ وقوع حوادث، ما در کشتی هیچگونه وسیله فلزی را مشاهده نمی‌کنیم و همه چیز از چوب ساخته شده است. در صحنه هایِ به تمامی بازسازی شده¬ی جزایر دیباجات و همچنین در میان قبیله آدمخوارها و یا در چین، همه چیز بسیار عالی و باور پذیر است. این نشان از هوشمندی والای طراح صحنه این فیلم دارد. آنچه که بیش از هرچیز طراحی صحنه این فیلم را با سایر فیلم‌های تاریخی متمایز می‌سازد این است که از دوره زمانی این فیلم اصولاً چیزی موجود نبوده و همه چیز با تخیل طراح صحنه سر و شکل گرفته است. فیلم «راه آبی ابریشم» روز پنجشنبه ساعت ۲۱ و تکرار آن روز بعد ساعت ۱۱ از شبکه نمایش پخش خواهد شد

Portfolio image