بی پولی در شبکه نمایش


موفقیت فیلم سینمایی "بی‌پولی" ساخته حمید نعمت‌الله بیش از هر چیز ناشی از نگاه جزئی‌نگر فیلمساز به مضمون انتخابی و احاطه بر فضا و روابطی است که به خلق یک طنز تلخ اجتماعی موفق منجر شده است.

حمید نعمت‌الله کارگردان و نویسنده ایرانی است. متولد ۱۳۴۶ در تهران است. نعمت‌الله فعالیت سینمایی‌اش را با دستیاری مسعود کیمیایی آغاز کرد و با ساخت بوتیک اولین فیلم سینمایی‌اش را در مقام کارگردان تجربه کرد. او درسال ۱۳۸۲ سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره فیلم فجر را برای فیلم بوتیک بدست آورد.

نعمت‌الله در دومین فیلم کارنامه خود حرکتی هوشمندانه بر لبه تیغ کمدی و تراژدی دارد و می‌تواند با کمترین لغزش این مسیر را به سلامت طی کند. بالاخره وسواس‌های این فیلمساز پنج سال پس از "بوتیک" نتیجه داد و نعمت‌الله بدون تکرار فضای آن فیلم، این بار سراغ مضمونی تلخ و مسئله مبتلا به جوان امروز رفته که با لحن طنز و یکدست فیلم به یک طنز تلخ اجتماعی با سویه‌های اجتماعی بدل شده است.

نعمت‌الله با محوریت غرور بی‌جا در میان جوانان امروز و پیامدهای آن در زندگی زوج محوری، سویه‌های اجتماعی چون فقر، بی‌پولی، بیکاری و... را نیز نشانه رفته و می‌تواند با لحنی یکدست در ترسیم فضای موجود موفق عمل کند. هر چند رسیدن به پرداخت یکدست این فضا مهمترین مشکل بوده اما فیلمساز توانسته بدون لغزش صرف به سوی کمدی و تراژدی، پیوندی بین این دو فضا ایجاد و از قِبل آن هم تلخی موجود را قابل هضم کند و هم فضای طنز را از افتادن به دام لودگی نجات دهد.

در "بی‌پولی" برای طراحی روند اوج و فرود زندگی این زوج نویسنده و فیلمساز دست به خلق شخصیت‌هایی تازه با پرداختی متفاوت زده‌اند که البته حضور بازیگران نیز به این امتیاز دامن زده است. لیلا حاتمی با فاصله گرفتن از کلیشه زن معصوم، عمیق و درونگرای همیشگی به شخصیت زنی جوان از طبقه مرفه با سطح فکری محدود نزدیک می‌شود که اوج و فرودی جذاب دارد.

زنی که از یک عاشق بی‌چون و چرا و کوته‌فکر که ناآگاهانه وارد بازی‌های شوهرش شده به زنی مقتدر بدل می‌شود که شوهرش را ترک کرده و در انتها با چرخشی تعیین‌کننده به سوی او بازمی‌گردد. در این میان روندی که برای شخصیت مرد با بازی بهرام رادان طراحی شده نیز سیر او را از یک جوان مغرور که به قابلیت‌های ظاهری خود غره است، به یک مرد تنها و ترک‌شده در قالب طنز به تصویر می‌کشد.

لیلا حاتمی درباره پذیرفتن این نقش می‌گوید: وقتی شنیدم حمید نعمت‌الله فیلم می‌سازد خیلی خوشحال شدم و در واقع می‌توانم بگویم که دلیل انتخاب من به خود ایشان برمی‌گردد. البته بعد از خواندن فیلمنامه کمی دلسرد شدم.

لیلا حاتمی نقشی محوری در به تصویر کشیدن مفهوم بی پولی در فیلم نعمت الله دارد و در باره ایده بنیادین فیلم نامه می‌گوید: چیزی که من در این فیلم می‌بینم و از آن خوشم می‌آید، همان‌طور که از اسمش پیداست مساله بی‌پولی است. فکر می‌کنم همه آدم‌ها با بی‌پولی آشنا هستند. در جامعه ما حتی آدم‌های پولدار هم بی‌پولند! بی‌پولی با فقر فرق می‌کند و نکته دوم این‌که در بی‌پولی زن و شوهری را می‌بینیم که دوست دارند پیشرفت کنند. این تیپ شاید یک مقدار از من دور باشد. ولی چون می‌دانستم که آقای نعمت‌الله بسیار تسلط دارند ــ اصطلاحی هست که ممکن است من هم نپسندم ــ در بازی گرفتن، بدون هیچ ترسی آن را پذیرفتم. چون این‌جور نقش‌ها خیلی خطرناک‌اند. قرار است رفتاری را بازی کنی که شاید خیلی آن را نشناسی. این دیگر مربوط به کسی می‌شود که قرار است تو را هدایت کند و در اصل سازنده اثر است. تو بازیگری هستی در دست او. اگر او بتواند این کار را بکند تو بازی موفقیت‌آمیزی خواهی داشت و چون می‌دانستم که نعمت‌الله بر این موضوع مسلط است، راحت کار کردم. اگر بازیگرانش را در فیلم اولش ببینید، متوجه می‌شوید همه فوق‌العاده‌اند. مهم‌تر این‌که می‌بینید زندگی در فیلم جاری است.

"بی‌پولی" با فیلمنامه نعمت‌الله و هادی مقدم‌دوست داستان زوجی جوان را روایت می‌کند که درگیر یک دوره بیکاری می‌شوند. رادان، حاتمی، حبیب رضایی، امیر جعفری، سیامک انصاری، بابک حمیدیان، نادر فلاح، علی سلیمانی، رضا رشیدپور، سوسن مقصودلو، جلال پیشوائیان، افشین سنگچاپ و فرهاد شریفی بازیگران فیلم هستند.

این فیلم در بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۷) جوایز زیر را کسب کرده‌است:
سیمرغ بلورین نقش اول زن در بخش مسابقه سینمای ایران (لیلا حاتمی) سیمرغ بلورین فیلم برگزیده تماشاگران در بخش مسابقه سینمای ایران (مصطفی شایسته) دیپلم افتخار بهترین فیلم‌نامه در بخش مسابقه فیلم‌های اول و دوم (حمید نعمت‌الله) و (هادی مقدم‌دوست) کاندیدا بهترین فیلم در بخش مسابقه فیلم‌های اول و دوم (مصطفی شایسته)

بی پولی ساعت ۲۱ روز چهارشنبه از شبکه نمایش پخش خواهد شد. تکرار این فیلم ساعت ۱۱ صبح روز پنج شنبه خواهد بود.

Portfolio image